Bereikbaar met de Bus

06 oktober 2016

Onderzoek naar ervaringen met een busabonnement onder mensen met een Wmo-indicatie voor vervoer.

Het afgelopen halfjaar hebben HAN kenniscentra Business Development & Co-creation en HAN SOCIAAL een onderzoek uitgevoerd onder een groep Nijmeegse busreizigers. Een groep die bijzondere aandacht verdient, omdat zij beperkt zijn in hun mobiliteit. Voorheen ontvingen zij van de gemeente Nijmegen, via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), een vervoerskostenvergoeding, waarmee zij hun eigen vervoer konden inkopen. Sinds 1 januari 2016 is deze regeling komen te vervallen. Met het Breng Dal Vrij-abonnement kunnen zij nu na 9 uur ‘s ochtends en in het weekend kosteloos en onbeperkt met de bus reizen binnen de regio Nijmegen. De grote vraag: kunnen zij komen waar zij willen komen?

Mobiliteit: de mogelijkmaker
Het faciliteren van goede mobiliteit zien wij als een belangrijk onderdeel van maatschappelijke ondersteuning. Mobiliteit is een grote mogelijkmaker: het opent deuren om deel te nemen aan activiteiten in de maatschappij en op de arbeidsmarkt. Welke activiteiten dit zijn, bepalen we natuurlijk zelf. Ieder heeft zijn eigen voorkeuren en daarmee een unieke vervoersbehoefte. De mate van succes van mobiliteitsoplossingen zal daarom, net als veel andere sociale interventies, gezocht moeten worden bij het individu. Niet of iemand kan bewegen van A naar B is van belang, maar welke van mate van individuele bereikbaarheid er is tot gewenste bestemmingen. In het onderzoek staat daarom centraal waar mensen graag heen willen, in hoeverre ze daar kunnen komen en welke rol het busvervoer hierin speelt.

“Ja, want ik kan van plek A naar B komen. Want dat is wat je nodig hebt. Maar dit is ook, het is wel heel erg nodig. Anders wordt je wereldje veel te klein.” – Inwoner Nijmegen

Het onderzoek
Om erachter te komen hoe deze groep de bus gebruikt en in hoeverre zij kunnen komen waar zij willen komen, is een enquête verspreid onder mensen die het Breng Dal Vrij-abonnement aangeboden hebben gekregen. Vervolgens zijn er 45 personen geïnterviewd aan huis. Studenten van de opleiding Communicatie namen het enquête-onderzoek voor hun rekening, terwijl studenten van Sociaal Pedagogische Hulpverlening, Maatschappelijk Werk en Dienstverlening en Ergotherapie op bezoek gingen bij de reizigers voor een diepte-interview.

Conclusie
Het Nijmeegse busvervoer en het Breng Dal Vrij-abonnement sluiten goed aan bij de reisbehoeften van deze groep reizigers. Het busvervoer is toegankelijker geworden door alle aanpassingen. Verlaagde bussen, verhoogde haltes, matrixborden en rolstoelplekken zijn voorbeelden die het reizen met de bus voor hen makkelijker hebben gemaakt. Daar komt bij dat het abonnement geen reislimiet kent: je mag zoveel reizen als je wilt binnen Nijmegen. Voor een groep die vaak meer belemmerd wordt door financiële schaarste dan door hun mobiliteitsbeperking is dit een uitkomst. Bovendien geeft men aan dat lagere afhankelijkheid van bijvoorbeeld familie en taxidiensten, bevrijdend werkt.

“Het geeft me gewoon de mogelijkheid om mij vrij te kunnen bewegen zonder dat ik afhankelijk ben van anderen om met me mee te moeten.” – Inwoner Nijmegen

Het slagen van een regeling als deze hangt zoals gezegd af van de individuele vervoersbehoefte. Het abonnement werkt voor de meesten bevrijdend, omdat zij een overwegend lokale vervoersbehoefte hebben: vrienden, familie, werk en winkels bevinden zich in het gebied waarmee zij met hun abonnement vrij mogen reizen. Anderen reizen, bijvoorbeeld voor bezoek aan hun naasten, vaker buiten de grenzen van de regio Nijmegen en voelen zich minder geholpen met abonnement. Voor diegenen die moete hebben met lopen is de wandeling van huis naar de bushalte, of van de bushalte naar de eindbestemming soms een zware tocht. Een kleine 16 procent geeft aan dat het Breng Dal Vrij-abonnement een verslechtering is ten opzichte van de vervoerskostenvergoeding.

Ondanks deze belangrijke kanttekening mogen wij concluderen dat busreizen een goede mogelijkheid kan zijn om te komen waar je wil komen, óók als je beperkt bent in je mobiliteit.

Het rapport “Bereikbaar met de Bus” is gepresenteerd op de Breng Kennisdag op 21 september en is te hier te bekijken. 

Delen:

Facebook Twitter Linkedin Email Pinterest